Zgłębić samych siebie

Zgłębić samych siebie

Medytacja z psychologicznego punktu widzenia

Medytacja z psychologicznego punktu widzenia

Medytacja, choć jest znana niemal wszystkim kulturom od starożytności, dopiero dzisiaj zyskuje uznanie oraz popularność. Jak niektórzy twierdzą jest to jedynie trend i chwilowy wzrost popularności wschodnich kultur w zachodnim społeczeństwie. Dzisiaj sprawdzimy czy jest to prawda i przyjrzymy się medytacji z psychologicznego punktu widzenia.

Warto zacząć od jednego z największych mitów dotyczących medytacji – nie jest ona praktyką wyłączną tylko dla kultur indyjskich i chińskich. Choć ma ona głębokie korzenie w starożytnych tradycjach religijnych, takich jak hinduizm i buddyjskie nauki, to jednak jej elementy można znaleźć również w dwóch największych religiach świata – chrześcijaństwie i islamie. W pierwszej z nich na szeroką skalę rozpromowali medytację hezychaści. Mimo że idee te budziły kontrowersji wśród XIV wiecznych duchownych (złośliwi krytycy określali hezychastów jako omphaloskopoi -„wpatrzonymi w pępek”, nawiązując do popularnej wśród mnichów techniki koncentracji), udało im zapieczętować ideę medytacji w chrześcijaństwie. Sufizm w Islamie rozwinął się w jednakowym stopniu wśród sunnitów i szyitów, czerpiąc wiele inspiracji z monastycyzmu chrześcijańskiego i buddyjskiego. Jest on próbą osiągnięcia jedności z boskim Absolutem. Jak więc widzimy medytacja zakorzeniona jest zarówno w nonteistycznym Buddyzmie, jak również w chrześcijaństwie, hinduizmie oraz islamie.

Jak pokazują badania, praktyki medytacyjne mogą mieć wiele korzyści zarówno dla rozwoju duchowego, osobistego jak i psychicznego. Poprzez skoncentrowanie uwagi na określonym obiekcie, myślach, oddechu lub doświadczeniach osiągnięty zostaje stanu spokoju i świadomości. Poprzez medytację człowiek stara się odnaleźć spokój umysłu. Poprzez nią możemy się rozprawić z chaosem własnych myśli i zrozumieć samego siebie – nie ma chyba wątpliwości co do pożyteczności celu medytacji. Ale jak się do niej zabrać?

Istnieje wiele różnych technik medytacyjnych:

Medytacja koncentracji

Praktyki medytacyjne z tym naciskiem obejmują podtrzymywanie uwagi na pojedynczym obiekcie. Zasadniczo identyfikujesz cel swojej uwagi, taki jak oddech lub mantra. Kiedy umysł się rozprasza, rozpoznajesz to tak szybko, jak tylko możesz i delikatnie przenosisz swoją uwagę z powrotem na cel.

Medytacja uwagi aktywuje i ćwiczy płaty czołowe, dzięki czemu jest idealną praktyką dla każdego, kto chce poprawić swoją uwagę i pamięć.

Medytacja transcendentalna

Jest to forma medytacji, która została wprowadzona w latach 50. XX wieku. To technika oparta na staroindyjskich tradycjach duchowych. MT zdobyła popularność na całym świecie i znalazła się w centrum zainteresowania głównie ze względu na prostotę i potencjalne korzyści zdrowotne.

Praktykujący siada w spokojnym miejscu, zamyka oczy i zaczyna powtarzać mantrę w umyśle. Celem jest osiągnięcie głębokiego stanu relaksacji. Głównym celem MT jest osiągnięcie stanu transcendencji, czyli przekroczenia myśli i doświadczeń zmysłowych, docierając do głębokiego poziomu świadomości.

Zdjęcie przedstawiające od góry kobietę medytującą na podłodze

Medytacja Zen

Przez zen rozumie się także „spokojny umysł”, „kontrolowanie procesu myślenia”, „przyswajanie koncepcji”. Jest to koncentracja myśli na jednym punkcie i kontemplowanie prawdy życia poprzez praktykę siedzącej medytacji. Dzięki praktyce zen umysł odzyskuje świeżość, a myślenie staje się przejrzyste. Praktyka zen to próba osiągnięcia wyzwolonej świadomości, ale również narzędzie do budowy lepszego siebie oraz schronienie dla spokoju umysłu.

Co z tą „modą”?

Zwiększone zainteresowanie medytacją zdecydowanie nie jest przemijającą „modą”. Wynika ono z rosnącego zrozumienia jej pozytywnego wpływu na zdrowie psychiczne, w tym redukcję stresu i poprawę koncentracji. Swoją cegiełkę do rozpromowania medytacji dołożył również globalny ruch „wellness” skupiający się na holistycznym podejściu do zdrowia fizycznego i psychicznego. Istotną rolę odegrały media społecznościowe, filmy i literatura popularnonaukowa – zarówno w popularyzacji medytacji, ale co jeszcze ważniejsze przyczyniły się one do jej akceptacji w różnych kręgach kulturowych.

Co daje medytacja?

Badacze wymieniają liczne korzyści zdrowotne medytacji. Wiele z nich nie jest jeszcze do końca zbadanych, gdyż pewne formy medytacji wykraczają poza granice naukowego poznania. Wśród zbadanych naukowo korzyści dla zdrowia wymienia się:

  • znaczną redukcję stresu,
  • pozytywny wpływ na układ nerwowy,
  • regulację reakcji na stres,
  • poprawę koncentracji i skupienia,
  • zmniejszenie objawów depresji i lęku,
  • obniżenie ciśnienia krwi,
  • zmiany strukturalne w mózgu, w obrębie hipokampu (zwiększenie jego objętości może mieć pozytywny wpływ na pamięć i regulację emocji), a także wzmocnienie struktury kory cingulatna (związanej z regulacją uwagi, emocji i procesów poznawczych).

Integracja medytacji z terapią psychologiczną

Medytacja może być użyteczna jako uzupełnienie tradycyjnej terapii psychologicznej, pomagając w zwiększeniu skuteczności leczenia. Liczne badania sugerują, że medytacja może pomagać w redukcji objawów depresji, lęku i PTSD, co może wspomagać proces terapeutyczny. Poprzez zwiększenie świadomości własnych myśli i emocji zyskujemy nieocenione narzędzie w terapii poznawczo-behawioralnej.

Zdjęcie przedstawiające cień osoby medytującej

Medytacja w codziennym życiu

Medytacja jest dobra nie tylko wtedy gdy w naszym życiu pojawiają się problemu. Jest ona niezwykle uniwersalnym i skutecznym narzędziem do radzenia sobie ze stresem, umożliwia skoncentrowanie się na teraźniejszym momencie i relaksację. Ponadto praktyka medytacyjna pomaga w rozwijaniu umiejętności zarządzania emocjami, co jest kluczowe w radzeniu sobie z obecnymi czy przyszłymi potencjalnymi trudnościami życiowymi. Medytując możemy również z nowego punktu widzenia popatrzeć na stojące przed nami decyzje życiowe.

Medytacja pomoże nam rozwinąć samoświadomość – kluczową dla rozwoju osobistego i zrozumienia własnych potrzeb i celów. Warto również wspomnieć, że regularna praktyka medytacyjna może przyczynić się do zwiększenia empatii i zrozumienia dla innych ludzi, co wspiera zdrowe relacje interpersonalne. Choć nie trzeba być osobą wierzącą żeby czerpać z medytacji liczne korzyści, dla niektórych osób medytacja może stanowić doskonałe uzupełnienie w drodze do rozwijania świadomości duchowej, to z kolei może prowadzić do bardziej pełnego i satysfakcjonującego życia! W tym miejscu warto wspomnieć początek tesktu Desideraty Maxa Ehrmanna: „Krocz spokojnie wśród zgiełku i pośpiechu – pamiętaj jaki pokój może być w ciszy.” – doskonale obrazuje on esencje medytacji.

Medytacja z pewnością nie może jednak zastąpić w pełni profesjonalnej pomocy psychologicznej. Może być jednak dobrym początkiem dla zrozumienia własnych problemów i niepokojów, co z pewnością pomoże w dalszej poprawie własnego samostanu psychicznego.

Wyzwolenie potencjału medytacji leży w indywidualnym podejściu. Nie ma jednego rozwiązania dla wszystkich, dlatego warto eksperymentować, testować różne techniki i znaleźć tę, która rezonuje z własnym doświadczeniem. Nie znaczy to jednak że nie można praktykować jej wspólnie, z drugą połówką, rodziną czy grupowo na medytacyjnych wyjazdach. Medytacji po prostu warto dać szansę, aby zmieniła nasze życia na lepsze!

Źródła

Używamy informacji zapisanych za pomocą plików cookies w celu zapewnienia maksymalnej wygody w korzystaniu ze strony internetowej. Jeśli nie wyrażasz na to zgody, ustawienia dotyczące plików cookies możesz zmienić w swojej przeglądarce.